జనశక్తి20-2-2012 పత్రిక




నాస్తికమేళా ప్రసంగాలు








భోపాల్ దుర్ఘటనపై అమెరికా అధ్యక్షునికి లేఖ


Dear Members,

I am getting a large no. of request for re-sending the Attachment of Bhopal PMO files.pdf. Since the file is large enough it is not attached. Therefore, pl. click on the link


and you will get the Bhopal PMO files.pdf  Click, download and read.  In case of further problem pl. let me know.



This is being sent to you through an initiative in Bhopal with the request to sign on please – by June 15, 2010. (Please circulate on your lists).

It will be delivered to the President by colleagues in the US.

Vinod Raina


Mr. Barack Obama
United States of America

Dear President Obama,

With a great deal of interest we have been following your tough stand against British Petroleum for the oil spill in the Gulf Of Mexico, particularly your demand to know whose ‘ass needs to be kicked’. We think your demand for corporate accountability for causing huge environmental damages is worthy of emulation by other governments around the World.

May we draw your attention to a bigger disaster that took place in the city of Bhopal in India in December 1984 that has officially killed over 15,000 people (about 25,000 people unofficially) and seriously injured nearly half a million people by now (the situation after twenty five years is attached for ready reference). This disaster was caused by another mega corporate entity called Union Carbide, headquartered in the United States of America, unlike BP that belongs to Great Britain.

Through ‘friendly’ interventions of the Reagan administration that ruled the US in 1984, not only was Warren Anderson, the CEO of Union Carbide sent back from India even though he was arrested and cases were registered against him and the Union Carbide, but similar overtures resulted in all criminal cases against Union Carbide to be dropped in a shameful out of court settlement for a paltry US$470m. Twenty six years later, the local court in Bhopal, fettered by these collusive legal manipulations could at best convict six Indian officials of the Union Carbide India Limited for two years of jail, for which all the accused were given instant bail. The parent company based in the US, against whom charges exist in Indian Courts, is unanswerable. So no one pays for the death of over 15,000 people! Another giant US corporate, Dow Chemicals, that bought Union Carbide some years ago refuses to accept its liability for cleaning up the toxic wastes at the closed factory, that is still harming citizens of Bhopal, mainly from water that is contaminated with leached poisons stored in the abandoned factory.

Is it too much to expect that you use the same yardsticks of accountability you are using for BP for the terrible oil spill in the Gulf of Mexico, for corporations based in the country you rule?. Whose ‘ass’ should the citizens of Bhopal kick if  governments selectively shield their corporations and officials from legal accountability? How would you react, for example, if because of the pressure of the British media that is asking Prime Minister Cameron to stand up to you, Mr. Cameron made a ‘friendly overture’ to you to back off from ‘kicking anyone’s ass’, meaning British Petroleum’s? If you wouldn’t back off, then consistent with your stand, the citizens of Bhopal and the whole World demand from you that:

1. You signal/order that judicial processes be allowed, both in the US and India, to take their
course in fixing responsibility of corporations and individuals of the US, responsible
for the Bhopal carnage; dismantling the manipulative obstacles put up in these intervening
years. This is necessary to restore the subverted system of justice.

2. You set processes in motion that make Dow Chemicals own up their responsibility for
cleaning up the toxic mess that resides in the closed factory they now own.

3. You work with the same sense of collaboration with the Indian government on this issue to
provide justice and proper compensation to Bhopal victims, that you proclaim you have
achieved with the Indian government on the issue of ‘global terrorism’.

Yours sincerely,

1. Abdul Jabbar – Bhopal Gas Peedit Mahila Udyog Sangathan (biggest organisation
of Bhopal gas victims)
2. Vinod Raina  – a resident of Bhopal

(cc: Prime Minister of India, Mr. Manmohan Singh)

ప్రజల మూఢనమ్మకాల్ని, అత్యాశల్ని ఆసరా చేసుకొని దోచుకోవడమే జ్యోతిష్యం


జ్యోతిష్య శాస్త్రమంటే జాతక చక్రాల్ని నిర్మించడం, చదవడం, మంచి, చెడ్డ కాలాల గురించి చెప్పడం, మరియు భవిష్యత్తు గురించి తెలుసుకోవడం. జ్యోతిష్యం ద్వారా భూత ( జరిగింది ), వర్తమాన ( జరుగుతున్నది ), భవిష్యత్తు ( జరుగబోయేది ) తెలుసుకోవచ్చనుకుంటారు. కానీ హేతువాదైనవారెవరైనా జాగ్రత్తగా పరిశీలించి జ్యోతిష్యానికి మతంతో చాలా దగ్గరి సంబంధం ఉందని తెలుసుకుంటారు. ఎందుకంటే జ్యోతిష్యం మతం పునాదిగా కలిగినంతగానే మూఢనమ్మకాల్ని కూడా పునాదిగా కలిగిఉంది. బ్రాహ్మణ పురాణాల్లోని గాధలూ, జ్యోతిష్యానికి ఆధారమైన నక్షత్రాలూ, గ్రహాలూ, తిధులూ మంచి రోజులకు సంబంధించిన గాధలూ ఒకేలా ఉంటాయి. గ్రహాలకూ నక్షత్రాలకూ కల్పించిన లక్షణాలు కూడా చాలా వరకు పురాణ గాధల్లోని కల్పితాలనుంచి తీసుకున్నట్లుగానే కన్పిస్తాయి. బ్రాహ్మణమతవాదులు చాలావాటిని నమ్ముతారు. దేవతపూని మనిషి నాట్యం చేయడం, చనిపోయినవాళ్ళు దెయ్యాల రూపాల్లో మాట్లాడ్డం, మనుషులకు జబ్బులు వచ్చేట్టు చేయడం, లేదా మనుషుల్ని చంపడం, పిల్ల దెయ్యం ( కుట్టి సైతాన్ ) ద్వారా మనుషులకు కష్టాలూ, చికాకులు కలిగేట్టు చెయ్యడం, చేతబడి ద్వారా మనుషులను తమ చెప్పుచేతల్లో ఉంచుకోవడం, పూర్వపు కర్మల ద్వారా మనుషుల జీవితాలు మార్చడం, – ఇవన్నీ బ్రాహ్మణమతవాదులు తమ క్షేమం కోసం, ఎదుటి వాళ్లను చంపడం కోసం నమ్ముతారు. ఈ అనిశ్ఛిత కళలమీద లెక్కకట్టలేనంత సమయమూ, డబ్బూ, శక్తీ వృధా అవుతున్నాయి. అట్లాగే జ్యోతిష్యం మీద కూడా బ్రాహ్మణమతస్తులు లెక్కలేనంత డబ్బూ, సమయమూ వృధా చేస్తున్నారు. ఈ తప్పుడు అనశ్చిత కళల్ని నమ్మిన ప్రజలు మరిన్ని కష్టాల్ని కొని తెచ్చుకున్నారు. జ్యోతిష్కుడూ, మంత్రగాడు, పూజారి – ముగ్గురూ కూడా ప్రజల మూఢనమ్మకాల్మి , అత్యాశల్ని ఆసరా చేసుకొని ప్రజల్ని దోచుకోవడంలో మొదటివాళ్ళు. ఈ ముగ్గురు పరాన్నభుక్కుల వ్యాపారాలు ఒకదానితో ఒకటి తమ స్వలాభం కొరకు సంబంధాలు కలిగివుంటాయి. జ్యోతిష్కుడు భవిష్యత్తులో చెడు సమయాలు ( గండాలు ) , కష్టాలు ఉన్నాయని భయపెట్టి బాధితుడ్ణి పూజారి దగ్గరకు పోయి ప్రమాదం జరుగకుండా ఉండటానికి నవగ్రహాలకు ప్రత్యేక పూజలు ( అర్చనలు, అభిషేకాలు ) జరిపించుకోమంటాడు. జ్యోతిష్కుని భవిష్యత్తు ఊహల యొక్క ఫలితం – దేవుళ్ళ కోపం తగ్గటానికో , పోగొట్టటానికో జరపమనిచెప్పే శాంతిపూజలుతప్ప మరింకేంకాదు. దుష్టగ్రహాల పేరు చెప్పి జ్యోతిష్కుడు , మంత్రగాడు, గుడిపూజారి ప్రజలు కష్టపడి సంపాదించుకున్న సొమ్మును దోచేస్తారు. స్వలాభం కోసం చేస్తున్నామన్న పేరు రాకుండా ఉండడానికి ఈ ముగ్గురు కుట్రదారులు వీధి వ్యాపారస్తునికీ, వీధి బిచ్చగాడు లేదా సాధువుకు కూడా ప్రయోజనం చేకూరుస్తారు. ఎట్లాగంటే శాంతి కార్యక్రమానికి వస్తువులు వ్యాపారస్తుని దగ్గరనుండి కొనిపిస్తారు. ఒక్కోసారి బీదవాడికి లేదా బిక్షగాడికి ( సాధువుకు ) భోజనం పెట్టిస్తారు. ఆ రకంగా బాధితులతో చేపించేది దేవతల శాంతి కొరకే గానీ కుట్రదారులైన తమ కొరకు గాదని నమ్మేట్టు చేస్తారు. -పెరియార్

దేశంలో 196 భాషలను రక్షించే దెవరు?


2008, జనవరి ,21న మేరీ స్మిత్ జోన్స్ మరణించింది. ఆమె అమెరికాలోని అలాస్కా ప్రాంతంలో ఇండియన్ మూలాలకు చెందిన ఒక సాధారణ ఆదివాసీ మహీళ. జార్ఖండ్ రాజధాని రాంచీకి ఆనుకొని వున్న అనాగరిక ప్రాంతాల్లోని సంతల్లో తిరిగే ఒక మహిళలానో , లేకపోతే రాజమహళ్ళకు సుదూరంగా కొండకోనల్లో పర్వత పంక్తుల్లో నివసించే బిర్ హార్, అసుర్ లేదా ఇతర కొండప్రాంతపు ఆదివాసీ గుంపుల్లో సభ్యురాలి వంటి స్త్రీ ఆమె. అంతర్జాతీయ స్తాయీ గౌరవాలు పొందటం వల్లనో , గొప్ప గొప్ప పనులు చేయడం వల్లనో మనం ఆమెను గుర్తుంచుకోవాల్సిన అవసరంలేదు. ఆమె ఒక సాధారణ మహిళ మాత్రమే కానీ 1918 మే 14న పుట్టిన మేరీ స్మిత్ 2008 జనవరి 21న తన తన ఆఖరి శ్వాస తీసుకుంటున్న సమయంలో ప్రపంచం చూపులన్నీ ఆమెమీద కేంద్రీకృతమయ్యాయి. ఎందుకంటే ఆమె అమెరికాలోని సౌత్ సెంట్రల్ అలాస్కాలోని కొర్దోవా ప్రాంతములోని ఇయాక్ ఆదివాసీ సమూహంలో తమ మాతృభాష అయిన ఇయాక్ లో మాట్లాడడం తెలిసిన  చివరి మహిళ. ప్రపంచంలోని 6000 భాషలలో ఒకటైన ‘ ఇయాక్ ‘ 2009 జనవరి 21న మేరీ స్మిత్ మరణంతో ఈ ప్రపంచం నుండి పూర్తిగా నిష్క్రమించింది. 21వ శతాబ్దంలో భాషలు మరణిస్తున్న సందర్భం ఇదొక్కటే కాదు. 20వ శతాబ్దంలో వలసరాజుల కాలంలోనూ , తర్వాత కాలంలోనూ వందల సంఖ్యలో భాషలు ఈ ప్రపంచం నుండి అదృశ్యమయ్యాయి. మేరీస్మిత్ జోన్స్ ను స్మరించుకోవడానికి ఇంత ప్రాముఖ్యత కలగడానికి కారణం  ఇది ఒక భాష మరణిస్తున్న తాజా సందర్భం అవటమే.

యునెస్కో  ‘ప్రమాదంలో ప్రపంచ మాతృ భాషలు – 2009’ అనే రిపోర్టును విడుదల చేసింది. ఈ రిపోర్టులో 196 భారతీయ భాషల అస్థిత్వం కూడా ప్రమాదంలో ఉందని తెలియజేస్తుంది. ఈ 196 భారతీయ భాషలలో 8 భాషలు ( ‘ ఆంగిక ’ భాషను కలుపుకుంటే 9 ) జార్ఖండుకు చెందినవి. ఒబామా కేవలం 20 భారతీయ భాషలను గురించి మాట్లాడితేనే మీడియా దానికి ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఇచ్చింది. కానీ  యునెస్కో ప్రకటనను మాత్రం పట్టించుకోవడం లేదు. ఎందుకంటే వీటిలో ఏవో కొన్ని మినహాయిస్తే అన్నీ ఆదివాసీ భాషలే. ఈ ఆదివాసీ భాషలన్నింటినీ ఒబామా చెబుతున్న భాషలే మింగివేస్తున్నాయి.

భారతదేశంలో 1650 భాషలూ, మాండలీకాలూ ఉన్నాయి. వాటిలో 400 భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. రాజ్యాంగపరంగా చూస్తే 22 భాషలు మాత్రమే అధికార భాషలుగా గౌరవం పొందుతున్నాయి. వాటిలో సంతాలీ , బోడో మాత్రమే ఆదివాసీ భాషలు. యునెస్కో విడుదల చేసిన భాషల స్థితిగతుల రిపోర్టు 2009  ( 20 ఫిబ్రవరి 2009 )  ప్రకారం ప్రపంచ  వ్యాప్తంగా సుమారు 1500 భాషల పరిస్థితి గురించి వివరణ ఇవ్వబడినది. ఈ భాషలన్నీ 21వ శతాబ్దాంతానికి మృతభాషలుగా మారనున్నాయి. ఈ క్రమం 5 విభాగాలుగా గుర్తించింది. మొదటి విభాగంలో ఇప్పటితరం మాట్లాడడనికీ, వ్యవహారానికీ భాషగా వినియోగించకుండా ఎప్పుడైనా బలవంతంగా ఇంట్లో మాట్లాడే భాషలు. 2వ విభాగంలోనూతన తరం తమ మాతృభాషగా స్వంతం చేసుకోవడానికి నిరాకరించే భాషలున్నాయి. తాతలూ,నానమ్మలు మాట్లాడగలిగితే , తల్లిదండ్రులు కేవలం అర్ధం చేసికోగలుగుతారు. కానీ నూతన తరానికి ఏమీ తెలియని, అర్ధం కాని భాషలు మూడవ తరంలో ఉన్నాయి. నాలుగవ విభాగంలో భాషలైతే తాతయ్య నాయనమ్మలు అర్ధం చేసుకోగలరు కానీ మాట్లాడలేరు. తల్లిదండ్రులకైతే వారిమాతృభాష రానేరాదు. ఇక చివరి ఐదవ విభాగంలో ఉన్న భాషలు మాట్లాడేవాళ్ళు చెదురుమదురుగా అక్కడక్కడా ఉండవచ్చు లేదా ఎవ్వరూ మిగిలియుండకపోవచ్చుకూడా. మొదటి విభాగంలో 84 భారతీయ భాషలున్నాయి. 2వ విభాగంలో 62, మూడవ విభాగంలో 6, నాల్గవ విభాగంలో 35, ఐదవ విభాగంలో 9 భారతీయ భాషలున్నాయి.

ఈ ప్రపంచంలో ఆదివాసీ భాషలెప్పుడూ చిన్నచూపు చూడబడుతూనే ఉన్నాయి. ఆదివాసీ ప్రాంతాలలో లభించే వనరులను దోపిడీ చేయడానికిగాను రాజకీయంగానూ, సాంస్కృతికంగానూ వారి భాషా సంస్కృతులపై దాడి జరుగుతూనేవుంది. హిందీ భాషాసమాజం తెలిసోతెలియకో ఆదివాసీ భాషలను రూపుమాపే కుట్రలో భాగమవడం అనేది విచారకరమైన విషయం. గౌరవపూర్వకమైన స్థానం గానీ, భాగస్వామ్యం గానీ లభించకపోవడం వల్లనే ఇతర భాషలు హిందీభాషకు వ్యతిరేకంగా నిలబడుతున్నాయి. హిందీ భాష కంటే గ్లోబల్ భాషైన ఇంగ్లీషును నేర్చుకోంటే మంచిదనే భావనలో ఉన్నాయి. మాతృభాషలో ప్రాధమిక స్థాయిలో విద్యాబోధన జరగాలనే ప్రభుత్వ సూచనలు అమలు జరగడంలేదు. ఫలితంగా ప్రాంతీయభాషల, ఆదివాసీ భాషల మనుగడ ప్రశ్నార్ధకంగా మారి, భాషల చిత్రపటంనుండి అవే పూర్తిగా కనుమరుగవబోతున్నాయి.

– అశ్వనీకుమార్ పంకజ్.



ఆ బాలికకు తొమ్మిది సంవత్సరాలు. కడుపు నొప్పి కారణంగా ఆసుపత్రిలో చేర్చబడ్డది. ఆమె గర్భవతి యని, ఆమెకడుపులో కవలపిల్లలున్నారని కనుక్కున్నారు డాక్టర్లు . దీనికి కారణం ఆబాలికను రేప్ చేసిన ఆ బాలిక యొక్క మారు తండ్రని తెలిసింది.  అతడు ఆబాలిక ఆరవయేటనుండి అనేక విధాలుగా తిడుతూండేవాడట. ఆబాలిక మరీ బలహీనంగా వుండటం వల్ల ( 32 కిలోలు ), ఆమె గర్భాశయం కనీసం ఒక్క పిల్లనైనా భరించేంత శక్తికూడా లేనందున డాక్టర్లు ఆమెకు అబార్షన్ చెయ్యాలని నిర్ణయించారు.

కానీ ఆబాలిక నివసిస్తున్నప్రాంత  స్థానిక మతసంస్థ అయిన కథోలిక చర్చి ఏదియేమైనా ఆ బాలిక చచ్చుటయే మంచిదని తీర్మానించింది. బ్రెజిల్ దేశపు ఈశాన్యప్రాంతపు కథోలిక గురుమండల పీఠాధిపతి ఆర్చిబిషప్ స్వాములవారు  ఆ గర్భస్రావ చర్యను నిరోధించుటకు విఫలయత్నంచేశారు. ఎప్పుడైతే వారి ప్రయత్నాలు సాగలేదో ఆబాలిక తల్లిని, తన మాట వినని ఆ వైద్యబృందాన్నంతటినీ వెలివేసినట్లు ప్రకటించారు. 

ఈ సంఘటన కేవలం బ్రెజిల్ దేశ ఈశాన్యప్రాంతానికో లేక ఆ దేశానికో మాత్రమే సంబంధించినది కాదు.  మార్చి 7 వ తేదీన వెలివేయడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ ఉద్యమిస్తున్న జనసందోహంతో వాటికన్ అధికార ప్రతినిధి కార్డినల్ గియోవన్నిబాటిస్టా రె తమ చర్యను సమర్థిస్తూ ఇది చర్చి నిబంధనలకు వ్యతిరేకమని చెప్పారు.  వెలివేయడం అంటే వారికి చర్చీకి సంబంధించిన, మతానికి సంబంధించిన కార్యక్రమాలకు హాజరగుటకు వీలులేకుండ బహిష్కరించుట .  ఈ విథమైన  బహిష్కరణ సాధారణంగా జరిగే విషయాలు కావు. చాలా తీవ్రమైన చర్యలకు మాత్రమే ఈ బహిష్కరణ శిక్ష ఉంటుంది, కథోలిక మత సిద్థాంతాలను సవాలు చేసినా, మత విశ్వాసులను విభజించుటకు ప్రయత్నించినా, వారిని కన్ఫ్యూజ్ చేసినా సంఘ బహిష్కరణ శిక్ష విధించబడుతుంది. రేప్ చేసినటువంటి ఆ మారుతండ్రికి సంఘము నుండి వెలి వేయబడే శిక్ష విధించబడలేదు. కార్డినల్ గారు చెప్పిన ప్రకారం రేప్ చేయడం అనే పని అబార్షన్ చేయడం కంటే పెద్ద తప్పుకాదట. లాటిన్ అమెరికా దేశాలకు కూడా ఇన్చార్జి అయిన  ఈ కార్డినల్ గారు లా స్టంపా అనే ఇటలీ పత్రికకు ఇచ్చిన ఇంటర్యూలో ఇంకా ఇలా అన్నారు. ఇది ఒక విషాదకరమైన విషయం కానీ ఇందులోని నిజమైన సమస్య ఏమిటంటే ఆబాలిక గర్భంలోని కవలలు ఇద్దరు అమాయకులైన వ్యక్తులువారికి గల జీవించే హక్కుహరించబడరానిది “.

వాస్తవానికి అబార్షన్ చెయ్యకపోయుంటే గర్భస్త శిశువులతోపాటు ఆకన్యక కూడా మృతిచెందివుండేదని వైద్యుల వాదన.

బ్రెజిల్ చట్టాల ప్రకారం తల్లిప్రాణానికి ప్రమాదం సంభవించగల సందర్భంలోనూ, గర్భస్థ శిశువుకు తండ్రి ఎవరో తెలియని సందర్భంలోనూ అబార్షన్ చెయ్యవచ్చు.

మరి వైద్యుల వాదనా, చర్చి వాదనలలో ఎవరి ఆలోచన సరైందని చెప్పవచ్చునో ఆలోచించండి.

4.సామాజిక స్పృహ విప్లవ చైతన్యం



సామాజిక స్పృహ అనేది అభివృద్ధి చెందే విప్లవ చైతన్యం అని గుర్తించాక దానిని నిత్య నూతనం చేసుకునే బాధ్యత కూడా కవి మీద పడుతుంది.

కవిత్వం సామాజిక అభివృద్ధి క్రమంలో పోరాడుతున్న ప్రజల చైతన్య స్ధాయిని బట్టి కూడా వినియోగించాల్సిన భావ ప్రేరణ ఆ రచన ప్రజల స్థాయి కన్నా కొంచం ముందుగా వున్నా నిష్ఫలమే అవుతుంది. అలాగే వెనుకబడి వున్నా వీగిపోతుంది. కారణం ఆ కవి సమకాలీనంగా ఎదగని దశలో ఉన్నట్లు ఋజువవుతాడు. కవి తన చైతన్యాన్ని బట్టిగాక ప్రజల చైతన్యాన్ని బట్టి సామాజిక అవసరాలమేరకు ప్రవర్తించడం అభివృద్ధి క్రమం దృష్ట్యా చాలా అవసరం – ఈ మెలకువ తనమే కవి యుగ కర్తృత్వాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.

మార్పును కోరేవారంతా వ్యవసాయ విప్లవం జరగాలంటున్నారు. దాన్ని ఇరుసుగా నడిపి నిజమైన ప్రజల ప్రజాస్వామిక విప్లవాన్ని సాధించాలంటున్నారు. ఈ దశలోనే జాతి విముక్తి సాధ్యం కాగలదనేది తేలిన అంశంఈ జనతా ప్రజాతంత్ర విప్లవంలో అన్ని రకాల ప్రజల్ని సమీకరించడం , పోరాటానికి ఆయత్తం చేయడం, విప్లవాన్ని సాధించడం అనేవి లక్ష్యాలుగా వుంటున్నాయి. వీటికి మార్గదర్శక సూత్రాలేవి?

మన వ్యవస్ధ శ్రమ దోపిడిని కేంద్రంగా చేసుకొని జీవిత విలువల్ని నిర్ణయించింది. అసంఖ్యాకులకు అన్యాయం చేస్తున్నది. శ్రమదోపిడీ నిర్మూలనను లక్ష్యించే ఫ్యూడల్ వ్యతిరేక ప్రజా ఉద్యమాలకు బాసటగా నేటి సామాజిక స్పృహ సాహిత్యంలో ప్రతిబింబించాలి. అలాగే ఫ్యూడల్ భావాలతో కుమ్మక్కవుతున్న సామ్రాజ్యవాదాల జోక్యందారీ విధానాలకు వ్యతిరేకంగా కూడా ప్రజల్ని చైతన్యవంతుల్ని చేయాలి. భూస్వామ్య వ్యతిరేక, సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక లక్షణాలు కలిగిన సామాజిక స్పృహ నేటి తెలుగు కవిత్వంలో ప్రతిబింబించాలి. భూస్వామ్య విధానం మానవ జీవితాన్ని విషాక్తం చేసింది. దానికి మద్దత్తుగా సామ్రాజ్యవాదం విధానం వలన సంస్కృతిని దిగుమతి చేస్తున్నది. దీన్ని నేటి కవితా ప్రయోజనం ప్రతిఘటించాలి.     

వ్యవసాయ విప్లవం అనేది ప్రధానంగా వచ్చినప్పుడు గ్రామీణ స్ధాయి పోరాట ప్రజలకు కవిత్వం అందాలంటే వారి కళారూపాలు స్వీకరించి విప్లవీకరించాలి. జానపద కళా రూపాలు పోరాట చైతన్యంలోకి అనువదించాలి. ఇక్కడ శిల్పం కోసం వస్తువును పాడుచేయరాదు. బాణీ కోసం ప్రజల్ని మభ్యపెట్టరాదు. అలాగే వస్తువు స్పష్టత కోసం కవిత్వాన్ని వాక్యంగా మార్చరాదు. ప్రతి కవిత్వం ప్రచారమే కానీ ప్రతి ప్రచారం సాహిత్య రూపం కాజాలదు. కారణం అది ప్రేరణను కోరుతుంది. ప్రేరణకు ప్రజల నుడికారం చాలా అవసరం. వస్తు రూపాల సమన్వయం సామాజిక స్పృహలో ప్రతిబింబించాలి.

నేటి కవిత్వం అనేది శిల్ప కళా రూపంలో జాతీయం (National in form ) గాను, వస్తువులో విప్లవాత్మకంగానూ ఉండాలి. ( Revolutionary in Content ) ఈనాటి ఈ కవితా ప్రయోజనాన్ని గ్రహించి , నిత్య నూతనంగానూ ప్రజల పోరాట పటిమను బాధ్యతతో రచనల్ని చేయడమే సామాజిక స్పృహ. దీన్ని తెలిసో తెలియకో కాదనే వాదమల్లా స్వీయ మానసిక వికారం కాగలదు. కవి తనకోసం కాక తన చుట్టూ ఉన్న ప్రజలకోసం బ్రతకటమే సామాజిక స్పృహ.

–  సెప్టెంబరు 1979

3. సామాజిక స్పృహ వ్యక్తివాదం కాదు


పాలకవర్గం పరిధిలో ఉండి ఆలోచించే సాహితీ వేత్తలు చిత్రవిచిత్ర వాదనలు ముందుకు తెస్తున్నారు. గుంటూరు శేషేంద్ర శర్మ లాంటివాళ్ళు పీడక సాహిత్య లక్షణాల్నికరదీపాలుగా ర్రహించి పీడిత ప్రజలకు పరిష్కారాలు సూచిస్తూ కవి సమాజానికి అతీతుడు ,శాసనకర్త, సర్వస్వమును అని ప్రతిపాదిస్తున్నారు.

ఇంకా కొంచం ముందుకు పోయి కవి ఆధిక్యతా భావాన్ని ఒక వాదంగా ముందుకు తెచ్చే కవిసేన ను ప్రచారం చేస్తూ మానవ సమస్యల్ని కవులు మాత్రమే పరిష్కరించగలరనే భ్రమల్ని సుస్తిరం చేస్తున్నారు. దీనితో పాటు రాజకీయం జీవితములో ఒక భాగమే గానీ రాజకీయమే జీవితం కాదని సూత్రీకరిస్తున్నారు. ఎంతవరకయితే రాజకీయాలు ప్రజాపరంగా నిర్ణయం కావో అంతవరదాకా జీవితం బాధా విముక్తం కాదనే సామాజిక సత్యాన్ని శేషేంద్రశర్మ గారు గుర్తించలేకపోతున్నారు. ఇక్కడ కవి పుట్టించిన చోటే పుట్టిన మరుక్షణంలోనే మరణాన్ని వరంగా వరిస్తున్నాడు.

ఈ వరసలోనే ఏనాడో కాలగర్భంలో కలసిపోయిన సౌందర్య వాదాన్ని కళ కళకోసమనే ఆయన వాదాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఇస్మాయిల్ కవిగారు మానసికానందం కోసం కవిత్వం అంటారు. మానసిక ఆనందం అనేది వ్యక్తి అనుభవించే జీవితాన్నిబట్టి నిర్ణయింపబడుతుందనే చేదు నిజాన్ని వారు గుర్తించడంలేదు.

పెట్టుబడిదారీ సమాజపు వికృత అస్తవ్యస్త స్థితిని చూసి జీవితం చాలా అడ్డదిడ్డంగా ఉందనే అంశాన్ని చాటడానికి నగ్నముని లాంటి కేవలం ప్రయోగవాదులు విలోమ కవితలు అనే భ్రమల్ని ముందుకు తెస్తున్నారు. కవిత్వంలో తిర్యక్కులు వీళ్ళు.

వర్గ పోరాటాల విస్తృతిలో ప్రజలు ఒక స్పష్టతను కోరే తరుణంలో స్పష్టంగా బయటపడి చెప్పే ధైర్యం లేక అవగాహన లేక ప్రజలతో తాదాత్మ్యం చెందే ఆత్మ వికాశం లేక కవి అహంకారియై ప్రజల్నుండి వేరుపడే ప్రయత్నంలో ప్రయోగవాదాన్ని స్వీకరిస్తాడు. ఇదివరకు పట్టాభి, ఆరుద్రలు అలాంటి సర్కస్ ఫీట్లు చేశారు. అందులోని ఆరవ వేలే విలోమ కవిత .ఇది పెట్టుబడిదారీ సమాజపు అమ్మకాల ఆకర్షణ . దోపిడీ గాళ్ళ సేల్స్ మన్ షిప్.

ప్రక్రియా వాదాన్ని సాహిత్యోద్యమంగా తెచ్చిన ప్రవక్తలు సంక్షుభిత సమాజంలో పరిష్కర్తలుగా ముందుకు వస్తున్నారు. సాహిత్య ప్రమాణాలు రూపాలు , శిల్ప బేధాలు , వస్తు విశేషాలు మారే సమాజాన్ని బట్టి అభివృద్ధి చెందుతాయి.

పద్యం ఫ్యూడల్ సమాజపు నియమాల్ని చాటిన నిలయ విద్వాంసుని గాత్ర విశేషం. అందువల్ల పద్యం ఛందో రూపాన్ని మార్చినంత మాత్రాన కవిత్వం ఆధునికమైపోదు. ఆధునిక జీవిత అభివ్యక్తి సౌలభ్యం కోసమే పద్యం ముక్కచెక్కలై గేయంగానూ , గేయం చెడి వచిన కవిత్వం గానూ అభివృద్ధి చెందింది. ఈ సామాజిక అంతస్సూత్రాన్ని విడిచి కేవలం వచన కవిత్వం రాస్తే ఆధునిక జీవిత చిత్రణకు సంబంధించిన సాహిత్య ప్రయోజనం సమకాలీన సమాజంలో నెరవేరదు. వచన కవిత్వం ప్రక్రియనే ఒక ఉద్యమంలో స్వీకరించిన కుందుర్తి గారు ఈ సత్యాన్ని అంగీకరించడంలేదు. వస్తువు ప్రయోజనం చాల ప్రధానం – అలా అని ఆధునిక వస్తువును ప్రాచీన రూపంలో రాస్తే (పద్యం చెబితే) అంతగా ప్రయోజనం నెరవేరదు.

ఈ వర్గసమాజం వస్తువు “ ( content )కు రూపానికి” ( form ) ఒక వైరుధ్యాన్ని తెచ్చిపెట్టింది – పాశ్చాత్య సాహిత్య సంపర్కం వల్ల శిల్ఫ వైభవాన్ని పెంచి , వస్తువును దిగమింగే ప్రయోగవాదం ఒక వైపు విజృంభిస్తున్నది. – మరొక వైపు వస్తువును నినాదప్రాయం చేసే అవాస్తవిక దృష్టి విస్తరిస్తుంది. నిజమైన ప్రజా కవిత్వం ఇటు వస్తువుకు, అటు రూపానికీ సమన్వయం సాధిస్తుంది. – అది అభివృద్ధి చెందుతున్న అధిక సంఖ్యాకులైన ప్రజల ప్రయోజనాల్ని చాలా స్పష్టంగా శాస్త్రీయంగా అంగీకరించినప్పుడే సాధ్యపడగలదు.అందుకే ఉద్యమాల రోజుల్లోనే మంచి కవులు పుడతారు.తిరిగి వారు ఉద్యమాల ఊపిరి కాపాడుతారు.